+++ Krizin sektör ve şirketler üzerindeki etkileri +++

(Toyota Türkiye, Toyota Boshoku, Erdemir ve Ford Otosan imalat sanayi kısmına eklendi)

İSTANBUL, 24 Nisan (Reuters) - Global ekonomik krizin yurtdışı ve yurtiçi pazarlarda yarattığı durgunluk, talep daralması, sipariş iptali, stok miktarını azaltma, yeniden yapılanma çalışmaları ve diğer sebeplerle 1 Eylül'den bu yana çok sayıda şirket, çeşitli tarihler arasında üretime ara verme, ofis kapatma ve işçi çıkarma gibi kararlar aldı:

İMALAT SANAYİ

* Toyota Motor Corp'un (7203.T) iştiraki Toyota Türkiye ile fabrikanın yan sanayi ürünlerini yapan Toyota Boshoku fabrikasında üretime 29 Nisan'a kadar bir hafta ara verildi. Toyota Türkiye fabrikasında 3,500, Toyota Boshoku fabrikasında ise 1,500 işçi bu süre boyunca izne çıkartıldı. Toyota Türkiye ve Toyota Boshoku, ekonomik nedenler, piyasadaki talep daralması ve ihracattaki azalma nedeniyle Ocak ayında da üretime 2 hafta ara vererek işçileri ücretli izne çıkartmıştı.

*Türkiye'nin en büyük yassı çelik üreticisi Erdemir'in (EREGL.IS), toplu iş sözleşmesinin bazı maddelerinin 16 aylık bir süre için tadil edilmesi konusunda işçi sendikaları ile anlaşıldığını ve buna göre işçi ücretlerinde yüzde 35'lik indirim yapıldığını açıkladı.

* Ford Otosan (FROTO.IS) yurtiçi ve yurtdışı otomotiv pazarlarındaki daralma nedeniyle, Kocaeli ve İnönü fabrikalarındaki toplam 5,957 çalışan için 1 Mart-31 Ağustos tarihleri arasında kısa çalışma ödeneğinden yararlanacağını açıkladı. Şirket, otomotiv pazarındaki daralmaya karşı istihdamın sürekliliğini sağlamak için 410 çalışanını 3 ay süreyle Koç Topluluğu (KCHOL.IS) bünyesindeki başka bir şirket olan ve Arçelik (ARCLK.IS) bünyesinde faaliyet gösteren Arçelik LG'ye görevlendirdiğini açıklamıştı. Şirket, talep düşüşü nedeniyle Kocaeli Fabrikası'nda 20-25 Nisan tarihleri arasında araç üretimi yapmama kararı almıştı. Şirket ayrıca yurtdışı ve yurtiçi pazarlarda görülen talep düşüşünü dikkate alarak, Kocaeli ve İnönü fabrikalarında, 26 Şubat-15 Mart ve 27-31 Mart dönemlerinde üretim yapmadı. Şirket, Kocaeli Fabrikası'nda 31 Ocak- 16 Şubat tarihleri arasında 13 iş günü, İnönü fabrikasında ise 30 Ocak-23 Şubat tarihleri arasında 16 iş günü üretime ara vermişti. Ford Otosan, iki fabrikada 17- 26 Ocak, 25 Ekim- 2 Kasım ve 20 Aralık-12 Ocak tarihleri arasında da üretime ara vermiş, 300 çalışanını da işten çıkarmıştı.

*Componenta Dökümcülük (COMDO.IS), yurtiçi ve yurtdışı pazarlarda görülen talep düşüşü nedeniyle Orhangazi tesislerinde 16 Nisan-4 Mayıs arasında üretime ara verdi. Şirket, 9-15 Mart ve 23- 31 Mart tarihleri arasında üretimini durdurdu. daha önce 26 Aralık-4 Ocak döneminde de üretime ara veren şirket, 425 kişiyi de işten çıkarmıştı.

* Otokar (OTKAR.IS) otomotiv pazarındaki daralmaya bağlı olarak 13-18 Nisan ve 27 Nisan-2 Mayıs tarihleri arasında üretime ara verme kararı aldı. Şirket, 5-11 Ocak ve 26 Ocak-1 Şubat tarihleri arasında da üretime ara vererek, üretim alanı çalışanlarına yıllık ücretli izin kullandırdı.

*Parsan Makina (PARSN.IS) azalan yurtiçi ve yurtdışı siparişler nedeniyle 13-25 Nisan tarihleri arasında üretime 11 gün ara verdi. Şirket, üretime 23-28 Mart, 9-15 Mart, 2-7 Şubat, 12-22 Aralık ve 29 Aralık- 5 Ocak tarihleri arasında da üretime ara vermişti.

*Sabancı Holding (SAHOL.IS) ve Japon Bridgestone Corporation'un (5108.T) ortak iştiraki Brisa (BRISA.IS), global piyasalardaki olumsuz gelişmeler nedeniyle yurtdışı ve yurtiçi pazarlarda görülen talep daralmasını dikkate alarak, 1 Nisan'dan itibaren üretime bir hafta süreyle ara verdi. Bu süre zarfında yaklaşık 1,069 mavi yakalı, 119 da beyaz yakalı çalışan izne ayrılacak. Şirket, mevcut stoklarını eritmek amacıyla üretime Şubat ayında bir hafta, 20-29 Aralık döneminde üretime ara vermiş, satışlarının düşmesi nedeniyle de 32 çalışanının iş sözleşmelerini sona erdirmişti.

*Çemtaş Çelik (CEMTS.IS) yurtiçi ve yurtdışı otomotiv ve makina sanayindeki durgunluğun devam etmesi, yan sanayi stoklarının henüz erimemesi ve talep azlığının devam edeceği gerekçesiyle Nisan- Mayıs aylarında bazı haftalarda üretime ara verme kararı aldı, şirket ayrıca bu dönemde kısa çalışma ödeneğinden faydalanmak için başvuruda bulundu.

*İzmir Demir Çelik (IZMDC.IS) pazar koşulları nedeniyle çelikhane ve haddehanede 2 Nisan'dan itibaren geçerli olmak üzere üretime 1 hafta ara verdi. Şirket, daha önce de haddehanesinde 12 gün, çelikhanesinde ise 10 gün süreyle üretime ara vermişti.

* Anadolu Grubu ile Japon Isuzu'nun 7207.T Türkiye'deki ortak iştiraki Anadolu Isuzu (ASUZU.IS) yurtiçi ve yurtdışı pazarlardaki daralma nedeniyle bugünden itibaren 1 Haziran'a kadar, yaklaşık iki ay süreyle araç üretimine ara verdi. Şirket, daha önce de 19 Ocak-16 Mart tarihleri arasında üretime ara vermişti.

*Otomotiv yan sanayinde faaliyet gösteren Ege Endüstri (EGEEN.IS), Pınarbaşı ve Serbest Bölge Fabrikaları'nda çalışan 105 personelin iş akitlerinin feshedilmesine karar verdi. Şirket, iç ve dış müşterilerinin kısa çalışma dönemlerine devam etmesi ve siparişleri azaltmaları nedeniyle Mart ayı içinde toplam 10 gün Pınarbaşı ve Serbest Bölge fabrikalarında üretim yapmadı. Şirket daha önce de, istifa ve işten çıkarmalarla personel sayısını 55 kişi azalttığını açıklamış, Pınarbaşı ve serbest bölge fabrikalarında Aralık ve Ocak ayında toplam 7 gün üretime ara vermişti.